Ustawienie świateł w samochodzie: kiedy zrobić to w serwisie i jak wygląda kontrola?

Ustawienie świateł warto sprawdzić w serwisie lub na stacji kontroli pojazdów zawsze wtedy, gdy kierowcy z naprzeciwka mrugają do ciebie długimi, mimo że jedziesz na mijania, gdy światło kończy się kilka metrów przed maską albo gdy wymieniałeś żarówki, reflektor, elementy zawieszenia lub miałeś stłuczkę z przodu auta. Kontrola trwa zwykle kilkanaście minut. Diagnosta lub mechanik ustawia samochód na równym stanowisku, ustawia przed reflektorem przyrząd zwany regloskopem i śrubami regulacyjnymi koryguje wysokość oraz kierunek wiązki. Przed wizytą wystarczy sprawdzić ciśnienie w oponach, opróżnić bagażnik i ustawić pokrętło korektora zasięgu w pozycji 0. Listopad to dobry moment, bo przez najbliższe miesiące większość jazdy odbywa się po zmroku.

Po czym poznać, że światła są źle ustawione

• Kierowcy z przeciwka sygnalizują długimi, choć masz włączone światła mijania.
• Na prostej drodze światło oświetla tylko kawałek asfaltu tuż przed autem, a pobocze i znaki pozostają w ciemności.
• Wiązka z lewego i prawego reflektora pada na różnej wysokości, co dobrze widać na ścianie garażu.
• Po załadowaniu bagażnika lub wsiadaniu pasażerów do tyłu światło wyraźnie „podnosi się” w górę.
• Reflektory są zmatowione, a wiązka rozproszona i bez wyraźnej granicy światła i cienia.

Ostatni punkt to osobny problem. Zmatowiałe klosze rozpraszają światło niezależnie od ustawienia, więc najpierw trzeba je zregenerować lub wymienić, a dopiero potem ustawić. Kiedy regeneracja ma sens, opisujemy w tekście Usługa regeneracji reflektorów: kiedy warto, a kiedy lepiej wymienić lampy?

Kiedy jechać do serwisu z ustawieniem świateł

Sytuacja	Dlaczego ustawienie mogło się zmienić
wymiana żarówek lub całego reflektora	nowa żarówka może mieć inaczej położony żarnik, a nowy reflektor zawsze wymaga regulacji
naprawa zawieszenia, wymiana sprężyn lub amortyzatorów	zmienia się wysokość i pochylenie nadwozia
stłuczka, nawet drobna, w przednią część auta	przesunięte mocowania reflektora
zakup używanego auta	nie wiadomo, co działo się z oświetleniem wcześniej
przed sezonem jesienno zimowym	jazda po zmroku stanowi wtedy dużą część wszystkich kilometrów

Samodzielną wymianę żarówki opisujemy w poradniku Jak wymienić żarówki w reflektorach samochodowych: przewodnik krok po kroku. Po takiej wymianie dobrze jest przy najbliższej okazji poprosić w warsztacie o kontrolę ustawienia.

Jak wygląda kontrola i regulacja świateł na regloskopie

1. Przygotowanie auta. Samochód stoi na płaskim, wypoziomowanym stanowisku, z prawidłowym ciśnieniem w oponach, bez dodatkowego bagażu. Pokrętło korektora zasięgu ustawia się w pozycji 0.
2. Ustawienie przyrządu. Regloskop, czyli przyrząd z soczewką i ekranem, ustawia się na wprost reflektora, w odległości i na wysokości podanej w instrukcji urządzenia.
3. Odczyt. Na ekranie widać granicę światła i cienia. Diagnosta sprawdza, czy pochylenie wiązki odpowiada wartości przewidzianej dla danego auta, zwykle podanej na obudowie reflektora w procentach.
4. Regulacja. Za pomocą śrub regulacyjnych na obudowie reflektora mechanik koryguje ustawienie w pionie i, jeśli to potrzebne, w poziomie.
5. Kontrola świateł drogowych i przeciwmgielnych. Po ustawieniu mijania sprawdza się także pozostałe światła przednie.

Ustawienie świateł jest jednym z punktów okresowego badania technicznego, więc przy przeglądzie diagnosta i tak je sprawdzi. Warto jednak pamiętać, że badanie jest raz w roku, a światła mogą się rozregulować w ciągu kilku dni po naprawie. Jak przygotować samochód do samego przeglądu, piszemy w tekście Jak przygotować pojazd do przeglądu technicznego: lista kontrolna.

Czy światła można ustawić samodzielnie

W teorii wystarczy płaska nawierzchnia, ściana, taśma miernicza i kawałek taśmy malarskiej. Auto staje kilka metrów od ściany, zaznacza się środki reflektorów i oblicza, o ile centymetrów granica światła powinna opadać na danej odległości, zgodnie z wartością procentową z obudowy reflektora. W praktyce takie ustawienie jest przybliżone. Nierówna posadzka, źle zmierzona odległość albo różnica ciśnienia w oponach potrafią przesunąć wiązkę na tyle, że nadal oślepia innych. Domowy test ze ścianą dobrze nadaje się do wstępnej oceny, czy oba reflektory świecą na tej samej wysokości, ale samą regulację lepiej zostawić warsztatowi z regloskopem. Usługa jest krótka, a w wielu serwisach wykonuje się ją przy okazji wymiany opon czy przeglądu przed zimą.

Korektor zasięgu, LED i ksenony: o czym pamiętać

Większość samochodów z halogenami ma ręczny korektor zasięgu reflektorów, czyli pokrętło z pozycjami od 0 do 3 lub 4. Pozycja 0 służy do jazdy z kierowcą i pustym autem, wyższe pozycje do jazdy z pasażerami i obciążonym bagażnikiem. Wielu kierowców nigdy go nie używa albo zostawia na stałe w najwyższej pozycji, przez co jeździ z krótkim światłem i nie rozumie, dlaczego tak słabo widzi.

Fabryczne reflektory ksenonowe i większość mocnych LED mają automatyczną korektę poziomu i spryskiwacze, bo przy dużej jasności każde złe ustawienie od razu oślepia innych. Montaż zamienników LED w reflektorach przewidzianych do żarówek halogenowych to częsty problem. Taki zamiennik zwykle nie ma homologacji do danego reflektora, daje rozproszoną wiązkę i może być powodem negatywnego wyniku przeglądu. Jeśli chcesz mieć lepsze światło, bezpieczniej jest wybrać homologowane żarówki halogenowe o podwyższonej jasności albo kompletne reflektory przeznaczone do LED.

Na koniec drobiazg, który robi dużą różnicę: czystość kloszy. Jesienią i zimą reflektory szybko pokrywają się błotem i solą, co potrafi zmniejszyć ilość światła na drodze w podobnym stopniu jak złe ustawienie. Przecieraj je przy każdym tankowaniu.